Do jakich wartości odwołuje się współczesna sztuka użytkowa?
Obecnie panuje silny trend zrównoważonego designu. W przeciwieństwie np. do powojennej sztuki użytkowej, szczególnie amerykańskiej, w której artyści intensywnie wykorzystywali plastik, nylon i inne syntetyczne materiały. Wzmożony konsumpcjonizm spowodował nadprodukcję zbędnych przedmiotów i śmieci, co zagrażało przyrodzie. Obecnie do głosu dochodzą postulaty dotyczące szanowania natury i ich efektem jest tzw. design zrównoważony zwany też zielonym, którego celem prócz zwiększenia atrakcyjności przedmiotów, jest zwrócenie uwagi na samego człowieka i jego potrzeby. Poszukiwane są nowe, tańsze źródła energii, czy ekologiczne materiały. W myśl zasady: Reuse, Reduce, Recycle zużycie należy ograniczyć, a niepotrzebne produkty w maksymalny sposób przetworzyć do ponownego wykorzystania.
Od grudnia do marca w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie prezentowana będzie wystawa: Logika lokalności. Norweski i polski współczesny design. Jakie prace na niej zobaczymy?
Wystawa prezentuje współczesne wzornictwo w Polsce i w Norwegii, jako dziedzinę kultury odgrywającą ważną rolę w zagranicznej promocji obu krajów. Jednym z głównych trendów zarówno w polskiej, jak i norweskiej sztuce użytkowej jest projektowanie wykorzystujące tradycję warsztatową i materiałową. Będą konkretne projekty młodych polskich i norweskich designerów, zarówno już nagradzane i uznane w świecie, jak i te najnowsze. Wystawa zostanie wzbogacona polskimi eksponatami z Muzeum Etnograficznego w Krakowie oraz norweskimi z Sverresborg Trøndelag Folkemuseum. Ekspozycja jest bowiem próbą ukazania polsko norweskich relacji i punktów stycznych w designie ostatnich piętnastu lat.
Czy prace wykonane przez artystów obu krajów bardzo się różnią?
Wręcz przeciwnie, czasem bardzo trudno jest rozpoznać, który przedmiot wykonał polski, a który norweski designer, bowiem artyści obu krajów tworzą, odwołując się do natury, tradycji i dziedzictwa kulturowego. Już na początku wystawy mamy wspólny mianownik, którym jest fotografia lasu polskiego i norweskiego, wprowadzająca widza w świat natury obu krajów. Na wystawie budowany jest też taki most między współczesnością, a przyszłością. Gdy prezentowana jest dziewiętnastowieczna rękawiczka norweska przyozdobiona w ornament haftowany i współczesny sprzęt górski, to w obu przypadkach znajdujmy nie tylko rozwiązania techniczne, które mają na celu poprawę komfortu termicznego, ale również zdobienia, które ten produkt mają uatrakcyjnić. Albo jeśli pokazujemy zydel z Muzeum Etnograficznego w Krakowie i krzesło zaprojektowane przez współczesnych designerów z obu krajów, to chcemy pokazać, że 100 lat temu jak i teraz nie trzeba było używać gwoździ, by stworzyć dobry, ekologiczny produkt.
Design jest też ciekawym tematem na ścieżkę edukacyjną dla dzieci. Jaki tym razem miała Pani pomysł na przybliżenie najmłodszym takiej sztuki?
Ścieżka dla dzieci oparta się na idei wyprawy i towarzyszących jej postojów. Wyruszamy na ekspedycje po wystawie, po designie oraz po Polsce i Norwegii. Przedmioty, które zostały wybrane na ekspozycje wiążą się z profesjonalną wyprawą i odpoczynkiem. Są tu odpowiednie buty chroniące przed zimnem, domy i siedziby, w których możemy odpocząć i oraz przedmioty służące do posiłków, czyli łyżki drewniane, które wystrugał jeden z norweskich artystów. Odwiedził on 19 regionów norweskich, skąd zabierał jedno drewno charakterystyczne dla danego miejsca, by wystrugać z nich łyżki. Dzięki temu stworzył mapę natury - drewna norweskiego. Kolejny punkt ścieżki wiąże się z podglądaniem natury. Zatrzymamy się przy karmniku dla ptaków, będziemy rozmawiać o chronię pszczół przy pracach przypominających plastry miodu. Dzieci będą miały też różnorodne zadania do wykonania głownie na spostrzegawczość, na przykład znaleźć źródła światła naturalnego lub sztucznego, karmnik oraz domek, w którym są umieszczone prace silnie związane z naturą. Będą też musiały zaprojektować podeszwę buta do chodzenia po naturalnej powierzchni.
A jaką pamiątkę z podróży zabiorą do domu?
Najpierw otrzymają ekologiczny ( bawełniany) plecak z mapą ścieżki i kartą zadań. W każdej sali znajdą symbol kartonowy zawieszony koło danego eksponatu z zadaniami do wykonania oraz naklejką, którą muszą zabrać z koperty i nakleić na kartę zadań. Po przejściu całej ekspozycji zbiorą wszystkie naklejki i będzie to kompletna pamiątka z wyprawy po norweskim i polskim designie.
Rozmawiała:
Magdalena Strzebońska-Jasińska
.jpg)
.jpg)
