Ekspercka lista powstała z inicjatywy Gdańskiego Wydawnictwa Oświatowego, które zwróciło się z prośbą o przesłanie propozycji lektur z krótkim, kilkuzdaniowym komentarzem do pięciorga ekspertów w dziedzinie książki dziecięcej: Anny Marii Czernow z Pracowni Badań Literatury dla Dzieci i Młodzieży Uniwersytetu Warszawskiego, Marii Kulik, prezes polskiej sekcji IBBY (Stowarzyszenie Przyjaciół Książki dla Młodych), Moniki Obuchow, dziennikarki i publicystki, popularyzatorki czytelnictwa, prof. Grzegorza Leszczyńskiego, literaturoznawcy, kierownika Pracowni Badań Literatury dla Dzieci i Młodzieży UW i dr. Michała Zająca, pracownika Instytutu Informacji Naukowej i Studiów Bibliologicznych UW i członka zarządu polskiej sekcji IBBY.
Wszyscy eksperci zostali poproszeni o dokonanie wyboru pięciu książek dla odbiorców z dwóch kategorii wiekowych: uczniów klas 1–3 oraz klas 4–6. Na liście znalazły się w sumie 44 tytuły, ponieważ niektóre pozycje zostały wskazane przez kilkoro ekspertów.
– Przyświecał nam podobny cel jak Ministerstwu Edukacji Narodowej, które zorganizowało niedawno akcję „Wybierzmy wspólnie lektury najmłodszym uczniom” – mówi Paweł Mazur, rzecznik Gdańskiego Wydawnictwa Oświatowego. – Z tym, że naszą listę, w przeciwieństwie do ministerialnej, skonstruowaliśmy na podstawie głosów specjalistów, a nie wskazań internautów. Dzięki temu nie ma na niej książek przypadkowych i słabych literacko lub takich, które znalazły się w rankingu tylko dlatego, że do głosowania zmobilizowali się znajomi i rodzina autora.
W szkołach podstawowych nie ma powszechnie obowiązującego kanonu lektur. Podstawa programowa zawiera co prawda kilkadziesiąt rekomendowanych tytułów, ale w praktyce to nauczyciel decyduje, jakie teksty omawia na lekcji z uczniami.
- Pozycje z naszego zestawienia można zarekomendować zarówno nauczycielom, jak i bibliotekarzom, którzy uzupełniają szkolne księgozbiory. To również nieoceniona wskazówka dla rodziców poszukujących wartościowych lektur dla swoich pociech – dodaje Paweł Mazur.
W zestawieniu nie brakuje książek znanych autorów, czytanych przez dzieci od wielu lat (np. Wandy Chotomskiej, Anny Onichimowskiej czy Joanny Papuzińskiej), są Przygody Tomka Sawyera Marka Twaina i oczywiście seria powieści o Harrym Potterze, ale przeważają literackie nowości.
Na liście znalazło się sporo tytułów, które mogą pomóc w prowadzeniu z dziećmi rozmów poruszających trudne zagadnienia (np. Książka wszystkich rzeczy Guusa Kuijera, która dotyka tematu przemocy w rodzinie czy Włosy mamy Gro Dahle poruszająca temat depresji rodzica). Są też książki, które na świecie mają już pozycje klasycznych, a w Polsce zostały wydane stosunkowe niedawno i nie zakorzeniły się jeszcze zbyt mocno w czytelniczej świadomości, na przykład Tam, gdzie żyją dzikie stwory Maurice’a Sendaka.
Eksperci rekomendowali aż trzy książki Marcina Szczygielskiego: Czarny młyn, Omega i Czarownica piętro niżej. Aż trzech spośród pięciu ekspertów poleciło również – obsypaną wieloma nagrodami – książkę Iwony Chmielewskiej pod tytułem Pamiętnik Blumki. Obrazkowa książka opowiadająca o mieszkańcach żydowskiego domu dziecka prowadzonego przez Janusza Korczaka trafiła na prestiżową słynną listę Białych kruków 2012 Internationale Jugendbibliothek w Monachium.
Pamiętnik Blumki to zresztą niejedyna książka obrazkowa, która się znalazła w zestawieniu. Na liście są również Niebieska niedźwiedzica Joanny Chmielewskiej z ilustracjami Jony Jung, Zielony wędrowiec Liliany Bardijewskiej ilustrowany przez Adama Kiliana czy wreszcie Czerwony Kapturek w wielkim mieście Aarona Frischa, do którego ilustracje stworzył znakomity Roberto Innocenti. W zestawieniu znalazła się też książka całkowicie pozbawiona warstwy tekstowej, mianowicie Przybysz autorstwa słynnego australijskiego artysty Shauna Tana. W Przybyszu w sposób niezwykle metaforyczny przedstawiono historię przenosin z jednego kraju do innego i związanych z tym przeżyć: lęku, poczucia obcości i braku zrozumienia.
Cała ekspercka lista Książek dobrych dla dzieci pod adresem http://gwo.pl/p4017/seo_link:ksiazki-dobre-dla-dzieci